Zbliża się sprawdzian z działu „Odżywianie – układ pokarmowy” w klasie 7? Oto lista NaCoBeZU, czyli „na co będziemy zwracać uwagę”: do każdego punktu link do ściągi (artykułu z tabelą i sposobem na zapamiętanie) oraz do kart pracy PDF w trzech poziomach z kluczem odpowiedzi. Lista jest ułożona według kolejnych tematów z podręcznika.
W skrócie: na sprawdzian z układu pokarmowego w klasie 7 trzeba znać: składniki pokarmowe (białka, cukry, tłuszcze, woda, sole mineralne, witaminy) i ich rolę, źródła i skutki niedoboru witamin oraz soli mineralnych, budowę przewodu pokarmowego i gruczołów trawiennych, rodzaje i budowę zębów oraz higienę jamy ustnej, enzymy trawienne i miejsca ich działania, rolę żółci i soku trzustkowego, wchłanianie w kosmkach jelitowych oraz doświadczenie ze śliną i płynem Lugola.
Lista NaCoBeZU z materiałami
| Punkt NaCoBeZU | Ściąga | Karty pracy |
|---|---|---|
| Składniki pokarmowe organiczne: cukry (proste, dwucukry, wielocukry, błonnik) i tłuszcze | Cukry: proste, dwucukry, wielocukry i błonnik, Tłuszcze zwierzęce i roślinne, cholesterol | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Białka i aminokwasy; woda i pierwiastki biogenne; wykrywanie składników pokarmowych | Białka i aminokwasy, Woda i pierwiastki biogenne | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Witaminy rozpuszczalne w wodzie i w tłuszczach, źródła, skutki niedoboru | Witaminy rozpuszczalne w wodzie, Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Sole mineralne (wapń, żelazo, jod, fluor, magnez), woda w organizmie | Makroelementy: wapń i magnez, Mikroelementy: żelazo, miedź; suplementy | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Odcinki przewodu pokarmowego i ich funkcje; gruczoły trawienne | Narządy układu pokarmowego, Gruczoły trawienne | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Zęby: rodzaje, budowa, wzór zębowy; próchnica i higiena jamy ustnej | Zęby – rodzaje, budowa, wzór zębowy, Próchnica i higiena jamy ustnej | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Trawienie mechaniczne i chemiczne; enzymy trawienne i ich produkty | Enzymy trawienne, Żółć i sok trzustkowy | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Wchłanianie w kosmkach jelitowych, jelito grube; doświadczenie ze śliną | Wchłanianie, kosmki, jelito grube, Doświadczenie ze śliną i płynem Lugola | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Higiena żywienia i żywności; zatrucia pokarmowe (salmonella, gronkowiec, jad kiełbasiany) | Higiena żywienia i żywności, Zatrucia pokarmowe | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Choroba wrzodowa, WZW A/B/C, rak jelita grubego, sól i styl życia | Choroba wrzodowa, WZW A, B, C, Rak jelita grubego, sól, styl życia | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Piramida zdrowego żywienia, dieta zrównoważona, 5 posiłków, woda, żywność przetworzona i dodatki „E” | Piramida zdrowego żywienia, 5 posiłków i zasada 3U, Żywność przetworzona i „E” | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Kalorie, zapotrzebowanie energetyczne, BMI; nadwaga, otyłość, anoreksja i bulimia | Kalorie i BMI, Nadwaga, otyłość, zaburzenia odżywiania | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Powtórka z całego działu – sprawdzian próbny | Słowniczek pojęć: układ pokarmowy | Karty powtórkowe 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Wydalanie: zbędne i szkodliwe produkty przemiany materii (dwutlenek węgla, woda, sole mineralne, mocznik), narządy wydalnicze – nerki, skóra, płuca; budowa układu moczowego (nerki, moczowody, pęcherz moczowy, cewka moczowa) i nerki (kora, rdzeń, miedniczka nerkowa, nefron, ciałko nerkowe) | Wydalanie i narządy wydalnicze, Budowa układu moczowego i nerki | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Powstawanie moczu: filtracja (mocz pierwotny), wchłanianie zwrotne, wydzielanie; porównanie moczu pierwotnego i ostatecznego (odczyn, glukoza, aminokwasy, sole mineralne, woda), składniki, których nie powinno być w moczu zdrowego człowieka | Powstawanie moczu – trzy etapy, Mocz pierwotny a mocz ostateczny | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Znaczenie układu moczowego (stały skład krwi, gospodarka wodna i mineralna), bezobjawowy przebieg chorób nerek, badanie ogólne moczu – jak często je robić, skład moczu i normy (barwa, przejrzystość, ciężar właściwy, odczyn, cukier, bilirubina, ciała ketonowe, osad); współdziałanie płuc, serca, wątroby i nerek | Badanie ogólne moczu – normy, Jak dbać o układ wydalniczy | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
| Choroby układu moczowego: zakażenia dróg moczowych (bakterie, zapalenie pęcherza, odmiedniczkowe i kłębuszkowe zapalenie nerek, angina, niewydolność nerek) i kamica nerkowa (przyczyny, objawy); profilaktyka – 1,5–2 l wody dziennie, aktywność, higiena, unikanie wyziębienia i przetrzymywania moczu, dieta bez nadmiaru soli, szczawianów i fosforanów | Zakażenia dróg moczowych, Kamica nerkowa | Karty 1–3 (PDF, 3 poziomy) |
Jak się uczyć?
- Przeczytaj ściągę do każdego punktu i przepisz tabelę własnymi słowami – to najlepsza notatka.
- Rozwiąż kartę łatwą do danego tematu i sprawdź się z kluczem. Wynik poniżej 50% oznacza, że warto wrócić do ściągi.
- Na 2–3 dni przed sprawdzianem rozwiąż karty średnie – to poziom typowej klasówki.
- Zaznacz zadania, w których się pomyliłeś(-aś), i wróć do nich po dwóch dniach.
- Na koniec karty zaawansowane: zadania z analizą doświadczeń i uzasadnianiem, jak na egzaminie ósmoklasisty.
- Dzień przed sprawdzianem rozwiąż kartę powtórkową z całego działu i przejrzyj słowniczek pojęć.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne od 5 zł
Sprawdź się: karty pracy z działu „Układ pokarmowy” – po 3 poziomy do każdego tematu
Do każdego tematu trzy karty PDF (łatwa, średnia, zaawansowana) po 30 zadań z kolorowymi schematami, kluczem odpowiedzi i skalą ocen. Zacznij od tematu, który sprawia najwięcej trudności.
Przeczytaj też
- Składniki pokarmowe – karty pracy, 3 poziomy
- Witaminy i sole mineralne – karty pracy, 3 poziomy
- Budowa układu pokarmowego – karty pracy, 3 poziomy
- Trawienie i wchłanianie pokarmu – karty pracy, 3 poziomy
- Układ wydalniczy – budowa i powstawanie moczu – karty pracy, 3 poziomy
- Zdrowie układu moczowego – badanie moczu, choroby – karty pracy, 3 poziomy
- Układ ruchu – co trzeba umieć na sprawdzian (NaCoBeZU)
- Wszystkie materiały z działu „Układ pokarmowy i moczowy”
- Zdrowie układu moczowego – karty pracy klasa 7 (biologia) PDF: 3 poziomy
- Układ wydalniczy – budowa i powstawanie moczu – karty pracy klasa 7 (biologia) PDF: 3 poziomy
- Powtórka przed sprawdzianem: układ pokarmowy – karty pracy klasa 7 (biologia) PDF: 3 poziomy
- Zdrowa dieta – karty pracy klasa 7 (biologia) PDF: 3 poziomy
Pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Zobacz pakiety →
Najczęstsze pytania
Co to jest NaCoBeZU?
Skrót od „Na co będziemy zwracać uwagę” – lista wiadomości i umiejętności, które nauczyciel sprawdza na sprawdzianie. Nasza lista do działu „Układ pokarmowy” odpowiada kolejnym tematom z podręcznika do biologii dla klasy 7.
Ile czasu potrzeba na powtórkę działu „Układ pokarmowy”?
Najlepiej 4–5 dni po 30–40 minut: jeden dzień na składniki pokarmowe, jeden na witaminy i sole mineralne, jeden na budowę układu pokarmowego i zęby, jeden na trawienie i wchłanianie, jeden na choroby i zdrową dietę, a ostatni na karty zaawansowane z każdego tematu.
Czy lista będzie uzupełniana?
Tak. Dział „Układ pokarmowy” obejmuje jeszcze układ moczowy – wiersze z materiałami dopisujemy w miarę publikowania kolejnych kompletów kart.
Kto przygotował ten materiał? Magdalena i Mateusz Kwiecień – twórcy Kwiecień Academy. Na Zadanie na dziś pierwszy PDF na konto jest gratis, kolejne pobierzesz w pakietach od 5 zł. Strona jest w budowie, nowe ćwiczenia dodajemy na bieżąco.