Przygotowaliśmy karty powtórkowe „Układ oddechowy i moczowy” dla klasy 7 w trzech poziomach trudności – zamknięcie całego działu przed sprawdzianem. Każda karta łączy wszystkie tematy działu: budowę dróg oddechowych i płuc, wentylację płuc (wdech i wydech), wymianę gazową w płucach i tkankach, skład powietrza, pojemność życiową płuc i spirometrię, choroby układu oddechowego, smog i palenie, a także wydalanie, budowę układu moczowego i nefronu, powstawanie moczu pierwotnego i ostatecznego, badanie moczu oraz zakażenia dróg moczowych i kamicę nerkową. To 30 zadań w PDF: zadania wyboru, prawda/fałsz, zadania otwarte, tabele, obliczenia i kolorowy schemat do podpisania, z kluczem odpowiedzi i skalą ocen. Dla ucznia – próbny sprawdzian, dla rodzica – klucz, dla nauczyciela – gotowa praca klasowa w trzech wersjach.
W skrócie: powtórka obejmuje ważne pojęcia działu z podsumowania w podręczniku (układ oddechowy, drogi oddechowe, tchawica, oskrzela, płuca, pęcherzyki płucne, wentylacja płuc, wymiana gazowa, oddychanie komórkowe, spirometria, pojemność życiowa płuc, wirusowe infekcje dróg oddechowych, angina, gruźlica, układ wydalniczy (moczowy), wydalanie, mocz pierwotny, mocz ostateczny, nefron, filtracja, wchłanianie zwrotne, wydzielanie, zakażenia dróg moczowych, kamica nerkowa) oraz zasady dbałości o oba układy. Trzy karty PDF: 4, 5 i 6 stron A4, po 30 zadań (54, 67 i 74 pkt). Pierwszy PDF gratis po założeniu konta.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 1. Poziom łatwy – 30 zadań, 54 pkt, 4 strony
14 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 10 otwartych (kolorowy schemat sylwetki z narządami układu oddechowego i moczowego do podpisania, dopasowanie elementów układu oddechowego do funkcji, uzupełnianie zdań o wdechu i wydechu, narządy wydalnicze, wentylacja a wymiana gazowa, kolejność elementów układu moczowego, zasady dbałości o oba układy, definicja wydalania). Sprawdzenie podstaw z całego działu. Czas: 40 minut.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 2. Poziom średni – 30 zadań, 67 pkt, 5 stron
12 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 12 otwartych (schemat dwóch etapów wymiany gazowej ze strzałkami A–D, tabele elementów układu oddechowego i moczowego, mechanizm wdechu i wydechu, porównanie moczu pierwotnego i ostatecznego, błędy w zdaniu, obliczenia z liczbą oddechów, wchłanianie zwrotne, ocena wyniku badania moczu, kamica nerkowa, angina a grypa, bierne palenie). Poziom sprawdzianu z działu. Czas: 45 minut.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 3. Poziom zaawansowany – 30 zadań, 74 pkt, 6 stron
10 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 14 otwartych, w tym „Dla mistrza”: przekrój nerki i nefron ze strzałkami filtracji i wchłaniania zwrotnego, tabela wdech–wydech, dwa błędy w tekście o oddychaniu komórkowym, przypadek pani Anny (kamica i zakażenie dróg moczowych), współdziałanie układów, analiza składu powietrza, obliczenia pojemności płuc, projekt doświadczenia z wodą wapienną, mocz pierwotny a ostateczny, ciąg przyczynowo-skutkowy palenia, ulotka „Czyste płuca, zdrowe nerki”. Na szóstkę i pod egzamin ósmoklasisty. Czas: 50 minut.
Co jest w kartach?
| Karta | Wybór A–D | Prawda/fałsz | Otwarte | Punkty | Strony |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. Łatwy | 14 | 6 | 10 | 54 | 4 |
| 2. Średni | 12 | 6 | 12 | 67 | 5 |
| 3. Zaawansowany | 10 | 6 | 14 | 74 | 6 |
Lista zagadnień z materiałami
Powtórka sprawdza wszystkie tematy działu. Do każdego tematu są osobne karty pracy (3 poziomy) i ściągi – poniżej, który temat sprawdzają które zadania powtórki.
| Temat działu | Karty i ściągi | Zadania w powtórce |
|---|---|---|
| Budowa i rola układu oddechowego, wentylacja płuc: jama nosowa, gardło, krtań, tchawica, oskrzela, płuca i pęcherzyki, wdech i wydech, oddychanie komórkowe | karty, ściąga: drogi oddechowe, budowa płuc, wentylacja płuc, oddychanie tlenowe | Karta 1 (zad. 1–5, 7, 16, 21–23, 25), Karta 2 (zad. 1–2, 13–14, 20, 22, 24), Karta 3 (zad. 1–2, 13, 18–19, 27) |
| Wymiana gazowa i pojemność płuc: etapy w płucach i tkankach, skład powietrza wdychanego i wydychanego, woda wapienna, spirometria, pojemność życiowa | karty, ściąga: wymiana gazowa, skład powietrza, woda wapienna, pojemność życiowa płuc | Karta 1 (zad. 3, 6, 8, 26), Karta 2 (zad. 3–6, 19, 25), Karta 3 (zad. 3–5, 11–12, 16, 21–24) |
| Zdrowie układu oddechowego: infekcje wirusowe, angina, gruźlica, smog, palenie czynne i bierne | karty, ściąga: infekcje wirusowe, angina i gruźlica, smog, palenie papierosów | Karta 1 (zad. 9, 20, 28), Karta 2 (zad. 7–8, 17, 29–30), Karta 3 (zad. 6, 9, 28, 30) |
| Układ wydalniczy: wydalanie i narządy wydalnicze, nerki, moczowody, pęcherz, cewka, nefron, filtracja, wchłanianie zwrotne, wydzielanie, mocz pierwotny i ostateczny | karty, ściąga: wydalanie, budowa układu moczowego, powstawanie moczu, mocz pierwotny a ostateczny | Karta 1 (zad. 10–15, 17–19, 24, 27, 30), Karta 2 (zad. 9–11, 15–16, 18, 21, 23, 26), Karta 3 (zad. 7–8, 14–15, 17, 21, 25) |
| Zdrowie układu moczowego: badanie ogólne moczu, zakażenia dróg moczowych, kamica nerkowa, profilaktyka, współdziałanie układów | karty, ściąga: badanie moczu, zakażenia dróg moczowych, kamica nerkowa, jak dbać o układ wydalniczy | Karta 1 (zad. 29), Karta 2 (zad. 12, 27–28), Karta 3 (zad. 9–10, 20, 26, 30) |
| Wszystkie pojęcia działu w jednym miejscu | Słowniczek pojęć: układ oddechowy i moczowy, Powtórka w tabelach, Jak dbać o układ oddechowy i moczowy, NaCoBeZU działu | wszystkie karty (zad. 29 w karcie 3 łączy pięć tematów) |
Przykładowe zadania z odpowiedziami
| Poziom | Zadanie | Odpowiedź |
|---|---|---|
| łatwy | Układ oddechowy to zespół narządów, które: A. doprowadzają do organizmu tlen i usuwają dwutlenek węgla, B. trawią i wchłaniają pokarm, C. wytwarzają i gromadzą mocz, D. tłoczą krew do naczyń | A – układ oddechowy doprowadza do organizmu tlen i usuwa dwutlenek węgla |
| średni | Powietrze wydychane zawiera ok. 16% tlenu, a wdychane ok. 21%. Różnica wynika z tego, że: A. płuca wytwarzają tlen podczas wydechu, B. część tlenu przeniknęła w pęcherzykach płucnych do krwi, C. tlen zamienił się w azot, D. tlen został zużyty w jamie nosowej | B – w pęcherzykach płucnych część tlenu przenika do krwi, a krew zanosi go do komórek; dlatego w wydychanym powietrzu jest go mniej |
| zaawansowany | Gdyby przepona nie mogła się kurczyć, to: A. powietrze napływałoby do płuc szybciej niż zwykle, B. pęcherzyki płucne straciłyby sieć naczyń włosowatych, C. wzrosłaby pojemność życiowa płuc, D. wdech byłby utrudniony, bo klatka piersiowa nie zwiększałaby objętości | D – wdech to proces czynny: klatka piersiowa powiększa się dzięki skurczowi przepony i mięśni międzyżebrowych; bez skurczu przepony powietrze nie napływałoby swobodnie do płuc |
Jak korzystać z trzech poziomów?
- Zacznij od karty łatwej 4–5 dni przed sprawdzianem – pokaże, które tematy działu (drogi oddechowe, wdech i wydech, nefron, mocz) wymagają powrotu do ściąg. Wynik poniżej 50% oznacza, że warto najpierw przejrzeć słowniczek pojęć i tabele.
- Kartę średnią rozwiąż 2–3 dni przed sprawdzianem; to poziom typowej pracy klasowej z działu: tabele narządów, schemat wymiany gazowej, porównanie moczu pierwotnego i ostatecznego, obliczenia, ocena wyniku badania moczu.
- Kartę zaawansowaną zostaw na koniec: zadania łączą tematy (np. przypadek pani Anny łączy kamicę, zakażenia dróg moczowych i profilaktykę) i wymagają uzasadniania, jak na egzaminie ósmoklasisty.
- Rodzicu: w kluczu przy zadaniach otwartych są przykładowe odpowiedzi i liczba punktów za każdy element, więc sprawdzenie zajmie kilka minut. Warto wspólnie policzyć oddechy na minutę i porozmawiać o tym, ile wody pijecie w ciągu dnia – to gotowe zadania z kart.
- Nauczyciel może dać uczniom różne poziomy w jednej klasie jako próbny sprawdzian; wszystkie karty mają ten sam zakres i podobną budowę, a zadania nie powtarzają się z kart tematycznych.
Skala ocen
| Ocena | Karta 1 (54 pkt) | Karta 2 (67 pkt) | Karta 3 (74 pkt) |
|---|---|---|---|
| celujący | od 49 | od 60 | od 67 |
| bardzo dobry | od 43 | od 54 | od 59 |
| dobry | od 38 | od 47 | od 52 |
| dostateczny | od 27 | od 34 | od 37 |
| dopuszczający | od 16 | od 20 | od 22 |
Inne materiały z działu „Układ oddechowy i układ wydalniczy”
- Słowniczek pojęć: układ oddechowy i moczowy – wszystkie definicje z działu (ściąga)
- Układ oddechowy i moczowy – powtórka w tabelach (ściąga)
- Jak dbać o układ oddechowy i moczowy – zasady i badania (ściąga)
- Budowa układu oddechowego i wentylacja płuc – karty pracy, 3 poziomy
- Wymiana gazowa i pojemność płuc – karty pracy, 3 poziomy
- Zdrowie układu oddechowego – karty pracy, 3 poziomy
- Układ wydalniczy – budowa i powstawanie moczu – karty pracy, 3 poziomy
- Zdrowie układu moczowego – karty pracy, 3 poziomy
- NaCoBeZU: układ oddechowy i wydalniczy – co trzeba umieć na sprawdzian
- Wszystkie materiały z działu „Układ oddechowy”
- Materiały z działu „Układ pokarmowy i moczowy” (układ moczowy)
Najczęstsze pytania
Jak pobrać karty powtórkowe „Układ oddechowy i moczowy”?
Kliknij przycisk pobierania przy wybranej karcie. Po założeniu konta pierwszy PDF dostajesz gratis, kolejne pobrania kupujesz w pakietach od 5 zł (1, 3 lub 5 plików). Każdy poziom to osobny plik PDF i osobne pobranie.
Czy do kart jest klucz odpowiedzi?
Tak. Każda karta kończy się kluczem odpowiedzi z punktacją za poszczególne elementy zadań otwartych i skalą ocen. W zadaniach otwartych uznajemy każdą odpowiedź poprawną merytorycznie, także sformułowaną innymi słowami.
Czym różni się powtórka od kart do pojedynczych tematów?
Karty do tematów (budowa układu oddechowego, wymiana gazowa, zdrowie układu oddechowego, układ wydalniczy, zdrowie układu moczowego) sprawdzają jeden temat. Powtórka łączy cały dział w jednej karcie – tak jak sprawdzian: w zadaniach obok siebie pojawiają się drogi oddechowe, wdech i wydech, skład powietrza, nefron, mocz pierwotny i ostateczny oraz choroby obu układów. Zadania są inne niż w kartach tematycznych.
Dla której klasy są te karty?
Dla klasy 7 szkoły podstawowej – dział „Układ oddechowy i układ wydalniczy” (biologia). Treści z tego działu wracają w klasie 8 i na egzaminie ósmoklasisty, dlatego poziom zaawansowany sprawdzi się także przy późniejszej powtórce.
Ile czasu zajmuje rozwiązanie jednej karty?
Około 40 minut (poziom łatwy), 45 minut (średni) i 50 minut (zaawansowany). Każda karta ma 30 zadań – tyle, ile typowa praca klasowa z działu.