Przygotowaliśmy karty pracy „Choroby układu krążenia i profilaktyka” dla klasy 7 w trzech poziomach trudności. To ostatni temat działu „Układ krążenia”: co mówi wynik pomiaru ciśnienia krwi i jakie są normy, dlaczego nadciśnienie tętnicze nazywa się chorobą społeczną, jak powstaje blaszka miażdżycowa i czym grozi zawał serca lub udar, czym różnią się anemia i białaczka, co bada morfologia krwi (OB, hematokryt, liczba krwinek) oraz jak zapobiegać chorobom układu krążenia. Każda karta to 30 zadań w PDF: zadania wyboru, prawda/fałsz, zadania otwarte i kolorowy schemat, z kluczem odpowiedzi i skalą ocen. Uczeń wybiera poziom do nauki, rodzic ma klucz do sprawdzenia, a nauczyciel – gotową kartkówkę lub pracę domową.
W skrócie: temat obejmuje pomiar ciśnienia krwi (ciśnienie skurczowe i rozkurczowe, norma 120/80 mm Hg, tabela norm dla dorosłych), nadciśnienie tętnicze (przyczyny: nadwaga, sól, stres, geny; objawy słabo odczuwalne; zagrożenia: nerki, choroba niedokrwienna i niewydolność serca, udar krwotoczny), miażdżycę (złogi cholesterolu, soli wapnia, krwinek i fibryny → blaszka miażdżycowa → zakrzep → zawał serca lub udar), choroby krwi – anemię i białaczkę, morfologię krwi z OB i hematokrytem oraz profilaktykę: zdrowy tryb życia, dietę wg piramidy, niepalenie, radzenie sobie ze stresem, kontrolę masy ciała i badania kontrolne raz do roku. Trzy karty PDF: 4, 6 i 6 stron A4, po 30 zadań (49, 57 i 74 pkt). Pierwszy PDF gratis po założeniu konta.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 1. Poziom łatwy – 30 zadań, 49 pkt, 4 strony
14 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 10 otwartych (w tym kolorowy schemat pięciu etapów miażdżycy do podpisania, uzupełnianie zdań o ciśnieniu krwi, przyczyny nadciśnienia, tabela objawów anemii, miażdżycy i białaczki, OB, zasady profilaktyki i badania kontrolne). Dla ucznia, który dopiero poznaje temat. Czas: 40 minut.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 2. Poziom średni – 30 zadań, 57 pkt, 6 stron
12 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 12 otwartych (schemat narządów zagrożonych przez nadciśnienie 1–4, tabela nadciśnienie–miażdżyca, droga od tłuszczów zwierzęcych do zawału, błąd w zdaniu o anemii, interpretacja liczby erytrocytów i hematokrytu, tabela profilaktyki, pijawki i heparyna). Poziom sprawdzianu. Czas: 45 minut.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 3. Poziom zaawansowany – 30 zadań, 74 pkt, 6 stron
10 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 14 otwartych, w tym „Dla mistrza”: obrazy krwi prawidłowej i w białaczce (A/B), tabela porównawcza nadciśnienie–miażdżyca, dwa błędy w tekście, diagnoza pani Anny, analiza wyników morfologii, ciąg przyczynowo-skutkowy dieta → zawał, projekt obserwacji o soli i ciśnieniu, poradnik dla rodzica „Jak zadbać o serce rodziny”. Na szóstkę i pod egzamin. Czas: 50 minut.
Co jest w kartach?
| Karta | Wybór A–D | Prawda/fałsz | Otwarte | Punkty | Strony |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. Łatwy | 14 | 6 | 10 | 49 | 4 |
| 2. Średni | 12 | 6 | 12 | 57 | 6 |
| 3. Zaawansowany | 10 | 6 | 14 | 74 | 6 |
Lista zagadnień z materiałami
Do każdego zagadnienia z tematu przygotowaliśmy krótką ściągę (artykuł z tabelą i sposobem na zapamiętanie) oraz wskazaliśmy, która karta sprawdza je najdokładniej.
| Zagadnienie | Ściąga | Karta |
|---|---|---|
| Ciśnienie krwi: skurczowe i rozkurczowe, norma 120/80 mm Hg, tabela norm, pomiar jako badanie kontrolne | Ciśnienie krwi i nadciśnienie | Karta 1 (zad. 1–2, 15, 22), Karta 2 (zad. 1–3, 28), Karta 3 (zad. 1, 19, 30) |
| Nadciśnienie tętnicze: choroba społeczna, przyczyny, objawy, zagrożenia (nerki, serce, udar krwotoczny) | Ciśnienie krwi i nadciśnienie | Karta 1 (zad. 4, 12, 16, 23–24), Karta 2 (zad. 4–6, 15, 19–20, 27), Karta 3 (zad. 1–2, 10, 15–16, 18–20, 24) |
| Miażdżyca: blaszka miażdżycowa i jej etapy, objawy, zakrzep, choroba niedokrwienna serca, zawał, udar | Miażdżyca, zawał i udar | Karta 1 (zad. 5–6, 21, 25), Karta 2 (zad. 7–8, 14, 20–22, 27), Karta 3 (zad. 3–5, 11, 13, 18, 22) |
| Choroby krwi: anemia (żelazo, hemoglobina, bladość) i białaczka (nowotwór szpiku, nadmiar nieprawidłowych leukocytów) | Anemia i białaczka | Karta 1 (zad. 7–8, 14, 18–19, 26–27), Karta 2 (zad. 9–10, 16, 23–25), Karta 3 (zad. 6, 9, 12, 17, 23, 25) |
| Morfologia krwi: liczba krwinek, OB, hematokryt, normy i interpretacja wyników, pijawki i heparyna | Morfologia krwi, OB i hematokryt | Karta 1 (zad. 9–11, 28), Karta 2 (zad. 11–12, 17, 26, 29–30), Karta 3 (zad. 7–8, 14, 21, 26, 28) |
| Profilaktyka chorób układu krążenia: zdrowy tryb życia, dieta, niepalenie, stres, masa ciała, badania raz do roku | Morfologia krwi, OB i hematokryt | Karta 1 (zad. 3, 13, 17, 20, 29–30), Karta 2 (zad. 13, 18, 27–28), Karta 3 (zad. 10, 20, 24, 27, 29–30) |
Przykładowe zadania z odpowiedziami
| Poziom | Zadanie | Odpowiedź |
|---|---|---|
| łatwy | Najczęstszą chorobą układu krążenia, nazywaną chorobą społeczną, jest: A. żółtaczka, B. nadciśnienie tętnicze, C. anemia, D. białaczka | B – nadciśnienie tętnicze może dotyczyć co trzeciego dorosłego Polaka; jego objawy nie są wyraźnie odczuwalne |
| średni | Według norm dla dorosłych ciśnienie 135/88 mm Hg to: A. nadciśnienie, B. ciśnienie normalne, C. prawidłowe ciśnienie wysokie, D. ciśnienie optymalne | C – prawidłowe ciśnienie wysokie to 130–139/85–89 mm Hg; nadciśnienie zaczyna się od 140/90 mm Hg |
| zaawansowany | Pan Jan ma ciśnienie 128/83 mm Hg, pani Ewa 142/92 mm Hg, pan Adam 118/78 mm Hg. Nadciśnienie ma: A. tylko pani Ewa, B. tylko pan Jan, C. pan Jan i pani Ewa, D. wszyscy troje | A – tylko pani Ewa przekracza granicę 140/90 mm Hg; pan Jan ma ciśnienie normalne, a pan Adam optymalne |
Jak korzystać z trzech poziomów?
- Zacznij od karty łatwej, żeby sprawdzić, czy uczeń wie, co oznacza wynik 120/80 mm Hg, czym są nadciśnienie, miażdżyca, anemia i białaczka oraz jakie badania kontrolne wykonuje się raz do roku. Wynik poniżej 50% oznacza, że warto najpierw przeczytać ściągi z tabeli powyżej.
- Kartę średnią rozwiąż na 2–3 dni przed sprawdzianem; to poziom typowej klasówki z tematu, z tabelą przyczyn i zagrożeń, schematem narządów i interpretacją wyniku morfologii.
- Kartę zaawansowaną zostaw na koniec: zadania wymagają analizy wyników badań, diagnozy przypadku, poprawiania błędów, planowania obserwacji i uzasadniania, jak na egzaminie ósmoklasisty.
- Rodzicu: w kluczu przy zadaniach otwartych są przykładowe odpowiedzi i liczba punktów za każdy element, więc sprawdzenie zajmie kilka minut. Przy okazji warto wspólnie zmierzyć ciśnienie i porównać wynik z tabelą norm.
- Nauczyciel może dać uczniom różne poziomy w jednej klasie; wszystkie karty mają ten sam temat i podobną budowę.
Skala ocen
| Ocena | Karta 1 (49 pkt) | Karta 2 (57 pkt) | Karta 3 (74 pkt) |
|---|---|---|---|
| celujący | od 44 | od 51 | od 67 |
| bardzo dobry | od 39 | od 46 | od 59 |
| dobry | od 34 | od 40 | od 52 |
| dostateczny | od 24 | od 28 | od 37 |
| dopuszczający | od 15 | od 17 | od 22 |
Inne materiały z działu „Układ krążenia”
- Ciśnienie krwi i nadciśnienie tętnicze: normy, przyczyny, zagrożenia (ściąga)
- Miażdżyca: blaszka miażdżycowa, zawał serca i udar (ściąga)
- Anemia i białaczka: choroby krwi (ściąga)
- Morfologia krwi, OB i hematokryt oraz profilaktyka chorób układu krążenia (ściąga)
- Aktywność fizyczna a układ krążenia – karty pracy, 3 poziomy
- Krew – skład, funkcje, grupy krwi – karty pracy, 3 poziomy
- Serce – budowa i praca – karty pracy, 3 poziomy
- Budowa układu krążenia – karty pracy, 3 poziomy
- NaCoBeZU: układ krążenia – co trzeba umieć na sprawdzian
- Wszystkie materiały z działu „Układ krwionośny i odpornościowy”
Najczęstsze pytania
Jak pobrać karty pracy „Choroby układu krążenia i profilaktyka”?
Kliknij przycisk pobierania przy wybranej karcie. Po założeniu konta pierwszy PDF dostajesz gratis, kolejne pobrania kupujesz w pakietach od 5 zł (1, 3 lub 5 plików). Każdy poziom to osobny plik PDF i osobne pobranie.
Czy do kart są odpowiedzi?
Tak. Każda karta kończy się kluczem odpowiedzi z punktacją za poszczególne zadania i skalą ocen. W zadaniach otwartych uznajemy każdą odpowiedź poprawną merytorycznie, także sformułowaną innymi słowami.
Czym różnią się trzy poziomy?
Poziom łatwy sprawdza podstawy: co oznacza wynik 120/80 mm Hg, czym są nadciśnienie, miażdżyca, anemia i białaczka, co bada morfologia krwi i jakie są zasady profilaktyki. Poziom średni to typowy sprawdzian: normy ciśnienia, tabela przyczyn, objawów i zagrożeń, schemat narządów zagrożonych przez nadciśnienie, błąd w zdaniu, interpretacja wyniku morfologii. Poziom zaawansowany wymaga analizy wyników badań krwi, rozpoznania choroby w opisie przypadku, poprawienia błędów w tekście, ułożenia ciągu przyczynowo-skutkowego od diety do zawału, zaplanowania obserwacji i napisania poradnika profilaktycznego.
Dla której klasy są te karty?
Dla klasy 7 szkoły podstawowej, dział „Układ krążenia” (biologia). Choroby układu krążenia, ciśnienie krwi i interpretacja wyników morfologii pojawiają się też na egzaminie ósmoklasisty, dlatego poziom zaawansowany sprawdzi się przy powtórce.
Ile czasu zajmuje rozwiązanie jednej karty?
Około 40 minut (poziom łatwy), 45 minut (średni) i 50 minut (zaawansowany). Każda karta ma 30 zadań.