Przygotowaliśmy karty pracy „Aktywność fizyczna a układ krążenia” dla klasy 7 w trzech poziomach trudności. To czwarty temat działu „Układ krążenia”: dlaczego ruch jest naturalną potrzebą rozwojową, jak podczas wysiłku współpracują układy oddechowy, pokarmowy, krążenia, nerwowy, wydalniczy i ruchu, skąd mięśnie biorą energię, ile ruchu zaleca się dzieciom i młodzieży, czym różni się reakcja organizmu osoby trenującej i nietrenującej, czym grożą przetrenowanie i doping oraz jak zbadać wydolność fizyczną i obliczyć wskaźnik sprawności. Każda karta to 30 zadań w PDF: zadania wyboru, prawda/fałsz, zadania otwarte i kolorowy schemat, z kluczem odpowiedzi i skalą ocen. Uczeń wybiera poziom do nauki, rodzic ma klucz do sprawdzenia, a nauczyciel – gotową kartkówkę lub pracę domową.
W skrócie: temat obejmuje ruch jako naturalną potrzebę rozwojową (ruch rozwija mięśnie, kości, układ oddechowy i krwionośny; skutki niedostatku ruchu), współpracę układów narządów podczas wysiłku (glukoza z układu pokarmowego, tlen z oddechowego, energia w mitochondriach, układ krążenia jako łącznik, sygnały z układu nerwowego), zalecany poziom aktywności dzieci i młodzieży, rozgrzewkę, porównanie reakcji organizmu osoby nietrenującej i trenującej (oddech, serce, naczynia, mięśnie, odporność, koordynacja), przetrenowanie i doping oraz badanie wydolności fizycznej – wskaźnik sprawności i krzywą odnowy tętna. Trzy karty PDF: 4, 6 i 6 stron A4, po 30 zadań (49, 53 i 67 pkt). Pierwszy PDF gratis po założeniu konta.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 1. Poziom łatwy – 30 zadań, 49 pkt, 4 strony
14 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 10 otwartych (w tym kolorowy schemat biegacza z narządami sześciu układów 1–6 do przyporządkowania, uzupełnianie zdań, tabela zalecanej aktywności, skutki braku ruchu, rozgrzewka, doping, przetrenowanie). Dla ucznia, który dopiero poznaje temat. Czas: 40 minut.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 2. Poziom średni – 30 zadań, 53 pkt, 6 stron
12 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 12 otwartych (schemat komórki mięśniowej z mitochondrium i strzałkami A–D, tabela ról układów podczas wysiłku, porównanie serca osoby trenującej i nietrenującej, błąd w zdaniu, opis badania wydolności, obliczenie wskaźnika sprawności, plan tygodnia). Poziom sprawdzianu. Czas: 45 minut.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Każdy poziom to osobny plik.
Karta 3. Poziom zaawansowany – 30 zadań, 67 pkt, 6 stron
10 zadań wyboru, 6 prawda/fałsz, 14 otwartych, w tym „Dla mistrza”: wykres krzywej odnowy tętna dwóch osób, tabela porównawcza trenujący–nietrenujący, dwa błędy w tekście, wskaźnik sprawności dla dziewczyny i chłopaka, projekt doświadczenia, diagnoza przetrenowania, ośrodek Broki, cytat Wojciecha Oczki, instrukcja badania wydolności dla rodzica. Na szóstkę i pod egzamin. Czas: 50 minut.
Co jest w kartach?
| Karta | Wybór A–D | Prawda/fałsz | Otwarte | Punkty | Strony |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. Łatwy | 14 | 6 | 10 | 49 | 4 |
| 2. Średni | 12 | 6 | 12 | 53 | 6 |
| 3. Zaawansowany | 10 | 6 | 14 | 67 | 6 |
Lista zagadnień z materiałami
Do każdego zagadnienia z tematu przygotowaliśmy krótką ściągę (artykuł z tabelą i sposobem na zapamiętanie) oraz wskazaliśmy, która karta sprawdza je najdokładniej.
| Zagadnienie | Ściąga | Karta |
|---|---|---|
| Ruch a rozwój: mięśnie, kości, układ oddechowy i krwionośny, skutki niedostatku ruchu, ośrodek Broki | Aktywność fizyczna dzieci i młodzieży | Karta 1 (zad. 1, 15–16, 22–23), Karta 3 (zad. 6, 14, 24–25, 28) |
| Współpraca układów narządów podczas wysiłku: glukoza, tlen, mitochondria, układ krążenia jako łącznik, sygnały nerwowe | Współpraca układów podczas wysiłku | Karta 1 (zad. 2–8, 17, 21, 24), Karta 2 (zad. 1–3, 13–14, 19–21, 29), Karta 3 (zad. 1–2, 11, 19, 24, 29) |
| Zalecany poziom aktywności, rozgrzewka, dostosowanie wysiłku do wieku i zdrowia | Aktywność fizyczna dzieci i młodzieży | Karta 1 (zad. 9–11, 18–19, 25–27), Karta 2 (zad. 28, 30), Karta 3 (zad. 15, 27–28) |
| Osoba trenująca a nietrenująca: oddech, serce, naczynia obwodowe, mięśnie, odporność, koordynacja | Trenujący a nietrenujący | Karta 1 (zad. 13), Karta 2 (zad. 4–10, 15–16, 22–24), Karta 3 (zad. 3–5, 12–14, 18, 22, 26, 29) |
| Przetrenowanie i doping | Trenujący a nietrenujący | Karta 1 (zad. 12, 20, 28–29), Karta 2 (zad. 11, 17, 27, 30), Karta 3 (zad. 9–10, 23, 26, 29) |
| Badanie wydolności fizycznej: wskaźnik sprawności, krzywa odnowy tętna | Badanie wydolności fizycznej | Karta 1 (zad. 14, 30), Karta 2 (zad. 12, 18, 25–26), Karta 3 (zad. 7–8, 16–17, 20–21, 29–30) |
Przykładowe zadania z odpowiedziami
| Poziom | Zadanie | Odpowiedź |
|---|---|---|
| łatwy | Łącznikiem pomiędzy układami narządów podczas wysiłku jest układ: A. szkieletowy, B. krążenia, C. nerwowy, D. wydalniczy | B – układ krążenia: krew dostarcza do komórek składniki pokarmowe i tlen, a odbiera produkty przemiany materii |
| średni | U osoby nietrenującej podczas wysiłku oddech: A. zwalnia, B. przyspiesza i często staje się coraz płytszy, C. pogłębia się, D. nie zmienia się | B – u osoby nietrenującej oddech przyspiesza i staje się płytszy, co prowadzi do szybkiego zmęczenia; u osoby trenującej oddechy się pogłębiają |
| zaawansowany | Tętno osoby A wróciło do wartości spoczynkowej po 2 minutach od wysiłku, a osoby B – po 6 minutach. Lepszą kondycję fizyczną ma: A. osoba B, B. obie osoby taką samą, C. nie można tego ocenić, D. osoba A | D – im szybciej po wysiłku tętno wraca do wartości sprzed wysiłku, tym lepsza kondycja fizyczna badanej osoby |
Jak korzystać z trzech poziomów?
- Zacznij od karty łatwej, żeby sprawdzić, czy uczeń wie, które układy współpracują podczas wysiłku, skąd mięśnie biorą energię i ile ruchu zaleca się dzieciom. Wynik poniżej 50% oznacza, że warto najpierw przeczytać ściągi z tabeli powyżej.
- Kartę średnią rozwiąż na 2–3 dni przed sprawdzianem; to poziom typowej klasówki z tematu, z tabelą ról układów, porównaniem osoby trenującej i nietrenującej oraz obliczeniem wskaźnika sprawności.
- Kartę zaawansowaną zostaw na koniec: zadania wymagają analizy wykresu, obliczeń, poprawiania błędów, planowania doświadczenia i uzasadniania, jak na egzaminie ósmoklasisty.
- Rodzicu: w kluczu przy zadaniach otwartych są przykładowe odpowiedzi i liczba punktów za każdy element, więc sprawdzenie zajmie kilka minut. Badanie wydolności z karty można wykonać w domu – wystarczy stołek i stoper.
- Nauczyciel może dać uczniom różne poziomy w jednej klasie; wszystkie karty mają ten sam temat i podobną budowę.
Skala ocen
| Ocena | Karta 1 (49 pkt) | Karta 2 (53 pkt) | Karta 3 (67 pkt) |
|---|---|---|---|
| celujący | od 44 | od 48 | od 60 |
| bardzo dobry | od 39 | od 42 | od 54 |
| dobry | od 34 | od 37 | od 47 |
| dostateczny | od 24 | od 26 | od 34 |
| dopuszczający | od 15 | od 16 | od 20 |
Inne materiały z działu „Układ krążenia”
- Współpraca układów narządów podczas wysiłku fizycznego (ściąga)
- Aktywność fizyczna dzieci i młodzieży: zalecenia, rozgrzewka, skutki braku ruchu (ściąga)
- Osoba trenująca a nietrenująca, przetrenowanie i doping (ściąga)
- Badanie wydolności fizycznej: wskaźnik sprawności i krzywa odnowy tętna (ściąga)
- Krew – skład, funkcje, grupy krwi – karty pracy, 3 poziomy
- Serce – budowa i praca – karty pracy, 3 poziomy
- Budowa układu krążenia – karty pracy, 3 poziomy
- NaCoBeZU: układ krążenia – co trzeba umieć na sprawdzian
- Wszystkie materiały z działu „Układ krwionośny i odpornościowy”
Najczęstsze pytania
Jak pobrać karty pracy „Aktywność fizyczna a układ krążenia”?
Kliknij przycisk pobierania przy wybranej karcie. Po założeniu konta pierwszy PDF dostajesz gratis, kolejne pobrania kupujesz w pakietach od 5 zł (1, 3 lub 5 plików). Każdy poziom to osobny plik PDF i osobne pobranie.
Czy do kart są odpowiedzi?
Tak. Każda karta kończy się kluczem odpowiedzi z punktacją za poszczególne zadania i skalą ocen. W zadaniach otwartych uznajemy każdą odpowiedź poprawną merytorycznie, także sformułowaną innymi słowami.
Czym różnią się trzy poziomy?
Poziom łatwy sprawdza podstawy: które układy współpracują podczas wysiłku, skąd mięśnie biorą glukozę i tlen, co zaleca się dzieciom codziennie i kilka razy w tygodniu, po co jest rozgrzewka, czym są przetrenowanie i doping. Poziom średni to typowy sprawdzian: schemat energii w komórce mięśniowej, tabela ról układów, porównanie osoby trenującej i nietrenującej, opis badania wydolności i obliczenie wskaźnika sprawności. Poziom zaawansowany wymaga analizy krzywej odnowy tętna, porównania wyników dwóch osób, poprawiania błędów w tekście, zaplanowania doświadczenia i rozpoznania przetrenowania w opisie przypadku.
Dla której klasy są te karty?
Dla klasy 7 szkoły podstawowej, dział „Układ krążenia” (biologia). Wpływ aktywności fizycznej na organizm i badanie wydolności to także częsty temat na egzaminie ósmoklasisty, dlatego poziom zaawansowany sprawdzi się przy powtórce.
Ile czasu zajmuje rozwiązanie jednej karty?
Około 40 minut (poziom łatwy), 45 minut (średni) i 50 minut (zaawansowany). Każda karta ma 30 zadań.