We wnętrzu kości ukrywa się prawdziwa fabryka krwi. Codziennie powstają w niej miliardy nowych krwinek. Wyjaśniamy, czym różni się szpik czerwony od żółtego.
W skrócie: Szpik czerwony wytwarza krwinki czerwone, białe i płytki krwi – u dorosłych znajduje się w istocie gąbczastej kości płaskich (mostek, miednica, żebra, kręgi) i nasadach kości długich. Szpik żółty to głównie tkanka tłuszczowa w jamie szpikowej trzonów kości długich – magazyn energii.
Szpik czerwony a żółty
| Cecha | Szpik czerwony | Szpik żółty |
|---|---|---|
| funkcja | krwiotwórcza – wytwarza elementy krwi | magazyn tłuszczu (energii) |
| gdzie u dorosłego? | kości płaskie, nasady kości długich | jama szpikowa trzonów kości długich |
| u noworodka | wypełnia prawie wszystkie kości | prawie go nie ma |
Dlaczego to ważne?
Dzięki szpikowi czerwonemu szkielet pełni funkcję krwiotwórczą. Choroby szpiku zaburzają produkcję krwi, dlatego tak ważne są przeszczepy od dawców – w Polsce każdy zdrowy dorosły może zarejestrować się jako potencjalny dawca szpiku.
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne od 5 zł
Sprawdź się: Test 3 – Kształty i budowa kości
Test PDF dla klasy 7: 30 pytań (wybór, prawda/fałsz, otwarte) z kluczem odpowiedzi.
Przeczytaj też
- Budowa szkieletu człowieka – czaszka, kręgosłup, klatka piersiowa i kończyny
- Kształty kości: długie, płaskie, krótkie i różnokształtne – przykłady
- Funkcje szkieletu – 5 zadań układu kostnego
- Układ ruchu – co trzeba umieć na sprawdzian
- Test: Aktywność fizyczna i pierwsza pomoc w urazach układu ruchu – biologia, klasa 7 (30 pytań, PDF)
- Test: Rodzaje i budowa stawów – biologia, klasa 7 (30 pytań, PDF)
- Test: Kształty i budowa kości – biologia, klasa 7 (30 pytań, PDF)
- Test: Funkcje szkieletu i połączenia kości – biologia, klasa 7 (30 pytań, PDF)
Pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Zobacz pakiety →
Najczęstsze pytania
Czy szpik kostny to rdzeń kręgowy?
Nie. Szpik kostny wypełnia wnętrze kości i wytwarza krew, a rdzeń kręgowy to część układu nerwowego w kanale kręgowym.
Czy szpik żółty może zamienić się w czerwony?
Tak – przy dużej utracie krwi organizm może przekształcić część szpiku żółtego w czerwony, by szybciej wytwarzać krwinki.
Kto przygotował ten materiał? Magdalena i Mateusz Kwiecień – twórcy Kwiecień Academy. Na Zadanie na dziś pierwszy PDF na konto jest darmowy, kolejne pobierzesz w pakietach od 5 zł. Strona jest w budowie, nowe ćwiczenia dodajemy na bieżąco.