Organizm człowieka zbudowany jest z komórek, ale komórki nie pracują w pojedynkę. Łączą się w tkanki – zespoły podobnych komórek, które wykonują tę samą pracę. To pierwszy temat działu o układzie ruchu w klasie 7 i klucz do zrozumienia, jak działają kości i mięśnie.
W skrócie: U człowieka wyróżniamy cztery grupy tkanek: nabłonkową (okrywa i wyściela), łączną (łączy, podpiera, transportuje – np. kostna, chrzęstna, krew, tłuszczowa), mięśniową (umożliwia ruch – gładka, szkieletowa, sercowa) i nerwową (odbiera i przewodzi impulsy).
Cztery grupy tkanek zwierzęcych
| Tkanka | Budowa | Funkcje | Gdzie występuje? |
|---|---|---|---|
| nabłonkowa | komórki ściśle do siebie przylegają, mało istoty międzykomórkowej | ochrona, wydzielanie, wchłanianie | naskórek, wyściółka jelit i naczyń, gruczoły |
| łączna | komórki rozproszone w dużej ilości istoty międzykomórkowej | łączy, podpiera, transportuje, magazynuje | kości, chrząstki, krew, tkanka tłuszczowa, ścięgna |
| mięśniowa | wydłużone komórki (włókna) zdolne do skurczu | ruch ciała i narządów | mięśnie szkieletowe, ściany narządów, serce |
| nerwowa | neurony z wypustkami i komórki glejowe | odbieranie bodźców, przewodzenie impulsów | mózg, rdzeń kręgowy, nerwy |
Tkanki łączne – najliczniejsza grupa
Tkanki łączne różnią się bardzo wyglądem, ale łączy je jedno: dużo istoty międzykomórkowej. To ona decyduje o ich właściwościach.
- kostna – twarda dzięki solom wapnia, buduje szkielet;
- chrzęstna – sprężysta, pokrywa powierzchnie stawowe, buduje małżowinę uszną;
- krew – płynna, transportuje tlen i substancje odżywcze;
- tłuszczowa – magazynuje energię i chroni przed utratą ciepła;
- łączna właściwa zbita – buduje wytrzymałe ścięgna i więzadła.
Trzy rodzaje tkanki mięśniowej
| Rodzaj | Praca | Czy zależy od woli? | Przykład |
|---|---|---|---|
| gładka | kurczy się powoli i długo | nie | ściana żołądka, jelit, naczyń |
| poprzecznie prążkowana szkieletowa | kurczy się szybko i silnie, szybko się męczy | tak | biceps, mięśnie ud |
| poprzecznie prążkowana sercowa | kurczy się rytmicznie przez całe życie | nie | serce |
📥 Do pobrania – pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne od 5 zł
Sprawdź się: Test 1 – Tkanki zwierzęce
Test PDF dla klasy 7: 30 pytań (wybór, prawda/fałsz, otwarte) z kluczem odpowiedzi.
Przeczytaj też
- Tkanka mięśniowa gładka, szkieletowa i sercowa – porównanie
- Układ ruchu – co trzeba umieć na sprawdzian
Pierwszy PDF gratis po założeniu konta, kolejne w pakietach od 5 zł. Zobacz pakiety →
Najczęstsze pytania
Ile jest rodzajów tkanek zwierzęcych?
Cztery podstawowe: nabłonkowa, łączna, mięśniowa i nerwowa. W obrębie tkanek łącznych i mięśniowych wyróżnia się kolejne rodzaje.
Czy krew to tkanka?
Tak. Krew to płynna tkanka łączna – ma komórki (krwinki) zanurzone w płynnej istocie międzykomórkowej, czyli osoczu.
Która tkanka buduje kości?
Tkanka kostna – odmiana tkanki łącznej, twarda dzięki solom mineralnym (głównie fosforanowi wapnia) i sprężysta dzięki białku osseinie.
Kto przygotował ten materiał? Magdalena i Mateusz Kwiecień – twórcy Kwiecień Academy. Na Zadanie na dziś pierwszy PDF na konto jest darmowy, kolejne pobierzesz w pakietach od 5 zł. Strona jest w budowie, nowe ćwiczenia dodajemy na bieżąco.